Hjálparstarf kirkjunnar

Frá 3. mars verður einungis úthlutað matvælum og annarri aðstoð á miðvikudögum. Nýir opnunartímar eru 12 -17. Allir umsækjendur verða að koma með pappíra um tekjur og helstu útgjöld til að fá aðstoð. Eigi viðkomandi að fá föt eru þau afgreidd á þriðjudögum í samræmi við ákvörðun félagsráðgjafa eftir viðtal við skjólstæðing.

Félagsráðgjafi veitir innanlandsdeild Hjálparstarfsins forstöðu. Tekið er á móti fólki sem sækir um félagslega eða fjárhagslega aðstoð. Þeim er veitt ráðgjöf og í boði er mataraðstoð, aðstoð við að leysa út lyf, fatnaður og fleira eftir aðstæðum. Í fyrsta sinn sem sótt er um aðstoð er það gert hjá presti sem kemur umsókninni til Hjálparstarfsins en hefur um leið möguleika á að veita viðkomandi sálgæslu. Eftir það getur fólk komið tvisvar til viðbótar yfir árið auk þess að sækja beint um jólaðastoð. Þurfi manneskja að koma oftar er farið í gegnum fjárhag og allar aðstæður fólks og leitað langtíma lausna. Er þá gjarnan unnið með öðrum stofnunum og félagasamtökum að varanlegri lausn.

Skýrsla um þróun aðstoðar til 15. mars 2009.

Fjöldi umsókna

Á starfsárinu 2007-2008 afgreiddi Hjálparstarf kirkjunnar 3.392 umsóknir um aðstoð úr 62 sveitarfélögum. Aðstoð fólst, auk ráðgjafar, að mestu í matargjöfum. Einnig fengu umsækjendur fatnað, aðstoð við lyfjakaup, kaup á innbúi og fleiru. Vakin er athygli að um fjölda umsókna er að ræða en ekki fjölda umsækjenda. Þeir voru 1.993 og kom því hver að meðaltali í 1,7 skipti. Borið saman við árið 2006-2007, fjölgaði afgreiðslum um 8%. Fjölgaði umsóknum í nær öllum mánuðum nema í desember. Flestir umsækjendur komu aðeins einu sinni en nokkur hópur nýtir sér þau þrjú skipti sem hver má koma yfir árið auk desemberúthlutunar. Einstaka fjölskyldur hafa eftir viðtal við félagsráðgjafa Hjálparstarfsins gert samning um langtímaaðstoð. Getur hann falist í mismörgum skiptum á mánuði yfir mislangan tíma, allt að ár. Á bak við hvern umsækjenda eru 2,4 einstaklingar, maki eða börn. Þannig nutu 4.784 manns aðstoðar sé miðað við fjölda umsækjenda.

Jólaaðstoð

Hjálparstarf kirkjunnar stóð að matarúthlutun fyrir jólin með stuðningi Reykjavíkurdeildar Rauða kross Íslands og í samvinnu við Mæðrastyrksnefnd Reykjavíkur. Afgreiddar voru um jólin 2008, 2.700 umsóknir á móti 1.597 árið áður. Sjálfboðaliðar hjálpuðu til, frá Reykjavíkurdeild RKÍ, ungliðahreyfingum stjórnmálaflokka og unglingar úr æskulýðsstarfi kirkjunnar. Birgjar og fyrirtæki studdu úthlutunina vel og hafa verið jákvæðir gagnvart samstarfi Hjálparstarfsins og Mæðrastyrksnefndar. Það hefur skilað sér til allra sem að þessari aðstoð koma.

Ástæður umsókna

Orsakir þess að fólk leitar til Hjálparstarfs kirkjunnar eru marþættar. Þær eru nánast alltaf samspil nokkurra þátta t.d. lágra launa eða bóta og hárrar húsaleigu eða veikinda og þá með miklum læknis- og lyfjakostnaði. Sjálfir nefna umsækjendur oftast lág laun sem aðal ástæðu þess að þeir leituðu til Hjálparstarfsins. Karlar gerðu það í 44 % tilfella og konur í 34% tilfella. Konur skulduðu meira en karlar en 31% þeirra gáfu það upp sem aðalástæðu fyrir bágum fjárhag á móti 21% karla. 8% karla sögðu veikindi aðalástæðu þess þeir leituðu til okkar en 11% kvenna.

Öryrkjar fjölmennasti hópur umsækjenda

Eins og á síðasta starfsári voru rúmlega 60% umsækjenda öryrkjar. 64% karla sem sækja um eru öryrkjar og hlutfall kvenna hefur hækkað úr 58% í 64%. Er þetta nær eina breytingin, milli ára, á framfærslu þeirra sem til Hjálparstarfsins leita.

Styrkir

Hjálparstarfið á í samstarfi við fjölmarga aðila sem bæði miðla styrkjum innanlands í gegnum Hjálparstarfið og sem þiggja styrk frá stofnuninni. Þess nýtur fólk um land allt og á öllum aldri þ.e. bæði barnafjölskyldur, einstaklingar og ellilífeyrisþegar.

Velferðasjóður íslenskra barna hefur veitt styrki í gegnum Hjálparstarfi kirkjunnar undanfarið ár sem ætlaðir eru börnum utan Reykjavíkur. Þessar gjafir vekja mikla gleði og ánægju, hvort sem börnin velja að fara í sumarbúðir, á fótboltamót, að kaupa hjól, bretti eða fara á reiðnámskeið. Á haustin úthlutar Hjálparstarfið einnig styrkjum frá Velferðarsjóðnum. Þeir eru til foreldra vegna útgjalda í skólabyrjun. Áhersla er á ungmenni á aldrinum 16-18 ára sem þurfa að greiða skólagjöld og bókakostnað. Sorpa hefur einnig gefið til þessa málefnis fjármuni og stutt aðra skjólstæðinga með afsláttarkjörum í verslun sinni Góða hirðinum. Samkaup studdu starfið með gjafakortum. Alþingi styrkti innanlandsstarfið allt árið. Í ár var gerður þjónustusamningur við Reykjavíkurborg til þriggja ára um ráðgjöf og talsmannshlutverk fyrir þann hóp sem til Hjálparstarfsins leitar. Margir aðilar höfðu samband fyrir jól og báðu Hjálparstarfið um að koma styrkjum til skila.

Áherslubreytingar í starfi - Framtíðarsjóður stofnaður fyrir íslensk ungmenni

Í stefnumótun Hjálparstarfs kirkjunnar 2005-2010 um innanlandsaðstoð er markmiðið að laga innanlandsaðstoð að þörfum skjólstæðinga með samstarfi við aðrar stofnanir og félög, með minni áherslu á matargjafir en meiri á ráðgjöf og talsmannshlutverk. Starfshópur var skipaður til þess að vinna að þessu markmiði. Það og tilkoma félagsráðgjafa í starf umsjónarmanns innanlandsaðstoðar árið 2002 hefur leitt til nokkurra breytinga á henni. Vandi skjólstæðinga hefur verið skipulegar greindur sem hefur í mörgum tilfellum leitt til víðtækari stuðnings og til nýrra úrræða. Þ. á m. má nefna fyrrnefndra styrki til ungra efnaminni námsmanna.

Þegar skjólstæðingahópurinn er greindur, er ljóst að einn aðal vandi hans er menntunarleysi. Umsækjendur með litla menntun eru bundnir við láglaunastörf og hafa ekki getað stutt börn sín til náms. Til þess að rjúfa þann vítahring sem ástandið skapar hefur Hjálparstarfið veitt ungmennum forgang sem ekki fá námsstuðning úr opinbera kerfinu. Er það gert með greiðslu skólagjalda og bókakaupum vegna framhaldsnáms sem ekki er lánshæft. Þau sem hafa notið þess hafa verið á aldrinum 16-18 ára. Markmiðið er að þau ljúki námi sem gefur aðgang að lánshæfu námi eða starfsréttindi. Velferðarsjóður íslenskra barna styrkir þetta verkefni. Þetta gafst vel og kom í ljós þörf á að styðja þau áfram þótt þau væru eftir 18 ára aldurinn ekki formlega á framfæri foreldra. Sorpa veitti styrk til þess. Í kjölfarið var stofnaður Framtíðarsjóður hjá Hjálparstarfinu til að sinna þessu hlutverki áfram. Langtímalausnir af þessu tagi hafa kallað á samvinnu fleiri aðili sem eykst ár frá ári. Gerð hefur verið könnun á því hvernig styrkir úr sjóðnum nýtast og töldu flestir hann nýtast vel þótt ungmennin hefðu þurft enn öflugri stuðning svo vel ætti að vera.